الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
656
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
( عَزِيزٌ عَلَيْهِ ما عَنِتُّمْ - 128 / توبه ) « 1 » و آيه : ( عَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ - 17 / طه ) يعنى چهرهها براى خداى زنده و بى همتا خاضع شده . أَعْنَتَهُ غيرُهُ : ديگرى او را به دشوارى افكند ، در آيه : ( وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ - 220 / بقره ) . وقتى كه به استخوان شكسته بند شدهاى دردى برسد و آن را دوباره بشكند ، مىگويند : أَعْنَتَهُ . عند : عِنْد - لفظى است كه براى قرب و نزديكى وضع شده ، مثل اينكه مىگويند : عندى كذا . و زمانى براى مقام و منزلت و بر اين معنى است آيات : ( بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ - 169 / آل عمران ) ( إِنَّ الَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ لا يَسْتَكْبِرُونَ - 206 / اعراف ) ( فَالَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ يُسَبِّحُونَ لَهُ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ - 38 / فصّلت ) ( رَبِّ ابْنِ لِي عِنْدَكَ بَيْتاً فِي الْجَنَّةِ - 11 / تحريم ) . و بر اين اساس گفته شده : الملائكة المقرّبون عند اللّه : فرشتگان مقرّب پيشگاه خدايند « 2 » . در آيات : ( وَ ما عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ وَ أَبْقى - 60 / قصص ) ( وَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ - 34 / لقمان ) ( وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ - 43 / رعد ) يعنى در حكم و فرمان او ( فَأُولئِكَ عِنْدَ اللَّهِ هُمُ الْكاذِبُونَ - 13 / نور ) و آيه : ( وَ تَحْسَبُونَهُ هَيِّناً وَ هُوَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيمٌ - 15 / نور ) « 3 » و در آيه : ( إِنْ كانَ هذا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ - 32 / انفال ) معنيش - فى حكمه -
--> ( 1 ) بر پيامبر ( ص ) بيم و هلاكت شما ناگوار و سنگين است . ( 2 ) و در همه آيات فوق براى - عند اللّه - عبارت پيشگاه خداى كه وسعت معنيش جهانگير است بهتر است تا عبارات : نزد خدا - حضور خدا - پيش خدا - و از اين قبيل ، پيشگاه خدا براى معنى عند اللّه مترادف وجه اللّه است كه گفت : ( فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ - 115 / بقره ) و بگفتهء امام خمينى - ما همه در پيشگاه خدا هستيم يعنى براى او حاضريم و نزديك . ( 3 ) دو آيهء اخير اشاره به يكى از موارد اخلاقى اجتماعى انسانهاست ، و همان افك و تهمت است كه در نظر گروهى كه عادتشان شده ، ساده است ولى از نظر عواقب آن و گسيختگى شيرازه روابط خانوادگى و اجتماعى افك را كه سبك مىانگارند در پيشگاه خدا بسيار بزرگ است .